Hoe sterker de pedagogische basis, hoe beter kinderen en jongeren om kunnen gaan met de uitdagingen en vragen die bij opgroeien horen. De samenwerkingsgids helpt beleidsmakers van gemeenten, kinderopvang, onderwijs, welzijn, jeugdwelzijn en gezinnen bij het versterken van de pedagogische basis.

De publicatie is een samenwerking van de VNG, Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang (BMK), PO-Raad, VO-raad, MBO Raad, Jeugdzorg Nederland, Sociaal Werk Nederland en ONSwv.

In het advies Kansen benutten – De betekenis van de buitenschoolse opvang voor kind, ouder en samenleving pleit de Kinderopvangraad – een onafhankelijk, breed samengesteld, adviesorgaan met wortels in de praktijk, de wetenschap en het beleid - voor een bso die meer en meer uitgroeit tot een plek waar kinderen zich breed kunnen ontwikkelen. In het advies onderzoekt de Kinderopvangraad wat daarvoor nodig is. Drie voorwaarden staan centraal: hoge kwaliteit, stevige samenwerking met onderwijs en toegankelijkheid voor alle kinderen.

De afgelopen jaren zijn vanuit het Steunpunt Passend Onderwijs (SPO) werkbezoeken georganiseerd aan scholen, integrale onderwijscentra en samenwerkingsverbanden die stappen hebben gezet richting inclusief onderwijs. Tijdens de bezoeken worden de inspirerende elementen van deze praktijk in de ‘spotlight’ gezet. Betrokkenen krijgen daarbij een podium om hun ervaringen en inzichten met de bezoekers te delen. Zo wordt er met en van elkaar geleerd. Bijna altijd stellen de bezoekers de volgende vragen: “Wat hebben jullie gedaan om het hele team zover te krijgen?”, “Wat heeft het samenwerkingsverband bijgedragen?”, “Hoe bekostigen jullie deze constructie van inclusief onderwijs?” en “Welk advies heb je voor scholen die willen starten?”.

Binnen het SPOtlight project hebben onderzoekers van het lectoraat Vernieuwend Onderwijs – Saxion in de periode van maart 2023 tot en met maart 2026 de werkbezoeken systematisch vastgelegd met behulp van de ‘Tool Inclusief Onderwijs in de SPOtlight’. Op basis van de opgedane ervaringen is in kaart gebracht welke stappen en acties scholen, integrale onderwijscentra en samenwerkingsverbanden hebben ondernomen om het onderwijs anders te organiseren en welke succes- en belemmerende factoren zij hebben ervaren op weg naar meer inclusief onderwijs.

Onder het motto Together for the best education | Where knowledge and ambition unite delen nationale en internationale experts hun kennis, ervaringen en praktijkvoorbeelden over actuele thema’s als inclusie, kansengelijkheid, onderwijsontwikkeling, digitalisering, taal, rekenen, internationalisering, meertaligheid en wereldburgerschap. Met internationale keynotes van Maria José Saragoça uit Portugal en Graham Donaldson uit Schotland en verdiepende sessies met sprekers uit onder andere Zweden, Finland, Duitsland, Luxemburg, België en de Verenigde Staten.

Voor meer info zie: ►programmaboekje en ►meld je aan.

Deze internationale editie is niet alleen interessant voor het gespecialiseerd onderwijs, maar nadrukkelijk bedoeld voor het hele funderend onderwijs: po én vo. En het brede veld om ons heen. Iedereen die werkt aan toekomstgericht, inclusief en kansrijk onderwijs en ontwikkeling voor leerlingen is van harte welkom.

Een grappig en toegankelijk boekje dat kinderen op een veilige manier leert wat ze kunnen doen als bijvoorbeeld de sirene gaat, de stroom uitvalt of hun telefoon niet werkt. Geen bangmakerij, maar juist herkenning, praktische handvatten en een flinke dosis humor. Voor kinderen van 5–7 en 8–10 jaar – zodat ze weten: als er iets onverwachts gebeurt, weet ik wat ik kan doen!

In deze handreiking brengen we de resultaten van het onderzoek, samenvattingen van de workshop van de landelijke netwerkmiddag, mooie praktijkverhalen, aanbevelingen voor praktijk en opleiding en een overzicht van bruikbare tools en literatuur samen.

Belangrijkste conclusie uit ons meerjarige project: samenwerken op organisatieniveau (gemeten met de Kindcentrum-scan) doet ertoe. Professionals voelen zich meer verbonden met het interprofessionele team en hebben meer interprofessionele contacten. Ouders hebben een positievere opvoedbeleving rondom de transitie van hun kind van kinderopvang naar onderwijs. Tot slot vonden we in beide cohorten dat kinderen op locaties met meer samenwerking een hoger niveau van welbevinden hebben.